CANLILAR VE HAYAT

Bülent Gü Öğrenme Alanı : Canlılar ve Hayat 1 .Ünite : Canlılarda Üreme , Büyüme ve Gelişme Önerilen Süre : 22 ders saati A. Genel Bakış İlköğretimin ilk kademesinde öğrenciler, kendi vücutları, bitkiler ve hayvanlarla ilgili genel bilgiler edinmiştir. Bu ünitede daha önce ele alınan bu konular ayrıntılı bir bakış açısı ile ele alınarak tüm canlıların temel yapı birimi hücreden hareketle insanlarda, hayvanlarda ve bitkilerde üreme, büyüme ve gelişme konuları günlük yaşamdan örneklerle verilecektir. Ayrıca büyüme ve gelişme dönemlerinden ergenlik döneminde fiziksel ve ruhsal değişimlerin bireysel sağlıkla ilişkisinin kurulması sağlanacaktır. Çiçeksiz bitkilerde üreme, büyüme ve gelişme gözlemleme zorluğu ve hem eşeyli hem eşeysiz üremeyi içinde bulunduran döl almaşının bu sınıftaki öğrenciler için seviye üstü olması sebebiyle verilmemiştir. Tüm bu konuların anlamlı öğrenilmesi amacı ile poster hazırlama, kontrollü deney yapma ve tartışma gibi farklı öğretim teknikleri kullanılarak öğrenci merkezli etkinlikler ön plana çıkarılmıştır. Öğretim ve değerlendirme etkinlikleri bölümünde yapılandırılmış grid, tanılayıcı dallanmış ağaç gibi bellekteki kavramlar arasındaki ilişkileri yoklayan ve tohumun çimlenmesi gibi öğrencilerin süreç becerilerini ortaya koyan performans değerlendirme etkinliği alternatif ölçme değerlendirme tekniklerinin kullanımı açısından önemlidir. Ünitede verilen öğrenme, öğretim ve değerlendirme etkinlikleri öneri niteliğindedir. Öğretmenler fizikî şartları da dikkate alarak tüm öğrencilerin etkin katılımını sağlayacak uygun bir öğrenme ortamı hazırlamalıdır. Tüm canlıların ortak özelliği olan hücrenin yapısının incelenmesi aşamasında mikroskop kullanımının şartlar uygunsa, her öğrenci tarafından yapılması önemlidir. Tohum çimlenmesi etkinliği uzun süreli bir gözlem gerektirdiği için, bu etkinliğe ünitenin girişinde başlanması ve öğretmenin rehberliği gerekmektedir. B. Ünitenin Amacı Öğrencilerin bu ünitede, hücrenin yapısı ve görevlerini öğrenmesi, hücre-doku-organ ve sistem organizasyonundan hareketle, insanda, hayvanlarda ve bitkilerde üreme, büyüme ve gelişmeyi kavraması beklenmektedir. C. Ünitenin Odağı Bu ünitede hücre, üreme, büyüme ve gelişme kavramları etrafında veri toplama, kaydetme, yorumlama, grafik çizme ve bağımlı-bağımsız değişkenleri belirleyerek kontrollü deney yapma becerilerinin geliştirilmesine odaklanılmıştır. Tarımda kimyasal gübre ve hormon kullanımının canlılar üzerindeki etkilerinin anlaşılması, organik tarımın insan sağlığına katkılarının araştırılması “Fen-Teknoloji-Toplum-Çevre” ilişkisi açısından önemlidir. Ç. Önerilen Konu Başlıkları · Hücre · İnsanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme · Hayvanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme · Çiçekli Bir Bitkide Üreme, Büyüme ve Gelişme D. Ünitenin Kavram Haritası *BU KAVRAM HARİTASI SADECE ÖĞRETMENİ BİLGİLENDİRMEK İÇİN VERİLMİŞTİR E. Ünite Kazanımları ve Etkinlikler Öğrenme Alanı : Canlılar ve Hayat 1. Ünite : CANLILARDA ÜREME , BÜYÜME VE GELİŞME ÜNİTE KAZANIMLARETKİNLİK ÖRNEKLERİAÇIKLAMALAR CANLILARDA ÜREME , BÜYÜME VE GELİŞME1. Hücre ile ilgili olarak öğrenciler; 1.1. Bir hayvan hücresi ve bitki hücresini mikroskopta gözlemleyerek çizer (BSB-1,2,3). 1.2. Hücrenin temel kısımlarını levha, model üzerinde göstererek görevlerini açıklar. 1.3. Gözlemleri sonucunda bitki ve hayvan hücresi arasındaki benzerlik ve farklılıkları listeler (BSB-1,2,5,6). 1.4. Hücrenin bir organizmanın sahip olduğu canlılık özelliklerini gösterdiğini vurgular. 1.5. Farklı tipte hücrelere örnekler verir. 1.6. Benzer yapı ve özellikteki hücrelerin aynı görevi yapmak üzere bir araya gelmesiyle dokuların oluştuğunu belirtir. 1.7. Hücre-doku-organ-sistem-organizma ilişkisini açıklar. H Bütünden Hücreye Sınıfa bir kuru soğan getirilir. Öğrenciler kuru soğanı bütün olarak gözlemler ve çizer. Soğanı dört parçaya bölerek tekrar defterlerine çizerler. Etli yapraklarını ayırarak bir zar çıkarıp büyüteçle inceleyerek gördüklerini çizerler. Daha sonra öğretmen “Sizce daha küçük parçalar var mı? Ne görmeyi umuyorsunuz?” gibi sorular sorar. Öğrenciler düşündükleri görüntüyü çizerler. Sonra çıkardıkları soğan zarını üç parçaya ayırıp, her birini ayrı lam üzerine koyarlar. Damlalık yardımıyla 1. lama bir damla su, 2. lama 1 damla siyah mürekkep, 3. lama 1 damla yeşil gıda boyası veya metilen mavisi damlatarak üzerlerini lamel ile kapatır ve hazırladıkları preparatı mikroskopta incelerler. Öğrenciler gözlem sonuçlarını bir tablo üzerine kaydeder ve gördüğü şekilleri çizerler. Eklenen MaddeGözlenen Hücre Bölümleri Su Siyah Mürekkep Yeşil Gıda Boyası Bu deney sonucunda öğretmen “Sizce tüm canlıların yapısı gördüğünüz şekilde midir?” sorusunu sorarak bir tartışma başlatır (1.1; 1.7) (BSB-1, 2, 3). H Hücreleri İnceleyelim Öğretmen, bir öğrencinin yanağının iç kısmından kürdan yardımıyla sıyırarak aldığı örneği lam üzerine koyup bir damla su damlatarak üzerine lamel kapatır. Öğrenciler hazırlanan preparatı mikroskopta gözlemler. Öğretmen daha net gözlemlenebilmesi için lamelin kenarından 1 damla metilen mavisi damlatır ve öğrenciler preparatı tekrar gözlemler, gördüğü şekilleri çizerler. Akvaryum bitkisi (Elodea), telgraf çiçeği, sardunya, cam güzeli, begonya, kabak ,domates gibi bitkilerin yaprak ya da gövdelerinden alınan enine kesitten preparat hazırlanır. Öğrenciler hazırlanan preparatı mikroskopta gözlemler ve gördüğü şekilleri çizerler. Bu şekil ile daha önce yaptıkları etkinlikteki yanak hücreleri şekli arasındaki benzerlik ve farklılıkları not ederler (1.3) (BSB-1, 2 ,5, 6) . H Hücre Modeli Yapalım Öğretmen öğrencileri gruplara ayırır. Her grup kendi getirdiği ve öğretmenin vereceği malzemelerle mikroskop gözlemlerinden yola çıkarak bir hücre modeli oluşturur.Grupların oluşturduğu hücre modelleri karşılaştırılarak benzerlik ve farklılıkları tartışmaya açılır (1.3), (BSB-1, 2, 5, 28, 30, 32). [!] Mikroskobun keşfi ve tarihsel gelişimi ile ilgili bir okuma metni verilebilir. )* 1.2 Hücrenin temel kısımları için hücre zarı, sitoplazma ve çekirdek verilir. Çekirdek içerisinde kalıtsal özellikleri taşıyan yapıların bulunduğu belirtilir. Bazı ilkel hücrelerde ise çekirdek olmadığı, kalıtsal özellikleri taşıyan yapıların sitoplazmada dağınık olarak bulunduğu verilir. Hücre organellerinden mitokondri, kloroplast ve kofulun ise yapılarına girilmeden sadece görevleri belirtilir. )* 1.2 Madde alış verişinde hücre zarının seçici-geçirgen özelliği verilir. Fakat hangi maddelerin kolay hangilerinin zor geçtiğine dair ayrıntılara, aktif / pasif taşımaya girilmez. )*1.5 Farklı hücre tipleri için bitki ve hayvanların çeşitli doku hücreleri örnek verilebildiği gibi tek hücreli canlılar da verilebilir. )* 1.5 Farklı hücre tiplerinde (kas,sinir vb.) hücrelerin görevlerine girilmez )* 1.6 Doku çeşitleri yapısal ayrıntıya girilmeden şekillerle gösterilir. [!] Atatürkçülük ile ilgili konular (1.7-1) [!] Hücre-doku-organ-sistem-organizma ilişkisini açıklarken, Atatürk’ün millî birlik ve beraberliğe verdiği önem ile insanlar arasındaki dayanışma örneklerle vurgulanır. H: Sınıf-Okul İçi Etkinlik ”: Okul Dışı Etkinlik C: Ders İçi İlişkilendirme `: Diğer Derslerle İlişkilendirme 4: Ölçme ve Değerlendirme ???: Kavram Yanılgısı [!]: Uyarı )*: Sınırlamalar È: Ara Disiplinlerle İlişkilendirme ( Ayraç içindeki 1. rakam Fen ve Teknoloji dersi kazanımını, 2. rakam ara disiplin kazanımını gösterir.) Öğrenme Alanı : Canlılar ve Hayat 1. Ünite : CANLILARDA ÜREME , BÜYÜME VE GELİŞME ÜNİTEKAZANIMLARETKİNLİK ÖRNEKLERİAÇIKLAMALAR CANLILARDA ÜREME , BÜYÜME VE GELİŞME2. İnsanda üreme, büyüme ve gelişme ile ilgili olarak öğrenciler; 2.1. Üremeyi sağlayan sperm ve yumurtanın görevlerine göre farklı yapılar kazanmış hücreler olduğunu fark eder. 2.2. İnsanda üremeyi sağlayan yapı ve organları model, levha, şema üzerinde gösterir. 2.3. Üreme organlarının neslin devamı için üreme hücrelerini oluşturduğunu ifade eder. 2.4. Sperm/ yumurta/ embriyo ve bebek arasındaki ilişkiyi yorumlar. 2.5. Embriyonun sağlıklı gelişebilmesi için anne adayının nelere dikkat etmesi gerektiğini araştırır ve sunar (BSB-32). 2.6. Büyümeye bağlı olarak değişen yaş-boy-kütle ilişkisini yorumlar (BSB-28,29,30). 2.7. Gözlemleri sonucunda insanın gelişim dönemlerini isimlendirerek belirgin özelliklerini listeler (BSB-1,27). H Hücreleri Karşılaştıralım Öğrencilere sperm ve yumurta hücrelerinin resimleri gösterilir ya da filmler izletilir. “Hücreleri İnceleyelim” etkinliğinde gördükleri hücre şekilleriyle karşılaştırarak, farklılıkları belirtirler (2.1), (BSB-1, 2 ,5, 6). H Her Gün Değişiyorum Öğrenciler döllenmeden sonraki gelişim safhalarında meydana gelen değişimleri çeşitli kaynaklardan araştırırlar. Kendi topladıkları veya öğretmen tarafından getirilen embriyoyu ve daha sonraki çeşitli sürelerdeki (1 hafta, üç hafta, iki ay vb. ) gelişim basamaklarını gösteren resimler, karışık olarak verilir. Öğrencilerin inceledikten sonra resimleri sıraya dizmeleri istenir. Daha sonra öğretmen sıralamanın doğruluğunu kontrol eder. Kendilerini embriyonun yerine koyarak gördükleri değişimleri dillendirmeleri istenir (2.5). H Ne Kadar Büyürüm? Öğretmen yardımı ile öğrenciler, iki alt sınıf ,iki üst sınıf ve kendi sınıfındaki öğrencilere ait boy-yaş-kütle ölçülerini alarak, bu ölçülerin ortalamalarını bulurlar. Buldukları bu ortalamalarla yaş-boy, yaş-kütle grafiği çizerler. Grafikler karşılaştırılarak aralarındaki farklılıklar tartışmaya açılır. Tartışma sonuçlarına dayanarak öğrencilerden dört yıl sonra boy ve kütlelerinin ne kadar olabileceğini tahmin etmeleri istenir (2.6), (BSB-9, 22, 23, 27, 28, 29, 30). H Genç Gazeteci Öğrenciler aile büyüklerinden birinin fotoğraflarını kullanarak insan gelişim dönemlerini gösteren bir poster düzenler. Bu dönemlere ait anıları da postere eklerler. Eğer aileden birinin fotoğrafları yoksa çeşitli kaynaklardan topladıkları farklı gelişim dönemlerine ait Atatürk resimlerini ilgili oldukları dönemin özelliklerini de yazarak poster oluştururlar (2.7), (BSB-32). )* 2.1 Üreme hücrelerinin ayrıntılı yapısı verilmez.Sperm için baş, orta kısım ve kuyruk belirtilir.Yumurta için zar, sitoplazma ve çekirdek gösterilir.Her iki hücre büyüklük ve hareket bakımından basitçe karşılaştırılır. ÈSağlık Kültürü Eğitimi (2.2;2.3-6) )* 2.3 Üreme hücrelerinin oluşumunda mayoz bölünmeye girilmez. )* 2.4 Embriyonun gelişiminde Morula, Blastula, Gastrula vb. safhalar anlatılmaz. C 2.3, 2.4 Mitoz ve mayoz 8. sınıfta işlenecektir. [!] 2.4, 2.5 Nüfus planlaması , sık ve çok doğumun sakıncaları ile ilgili bir okuma metni verilebilir. [!] 2.5. Anne adayının dikkat etmesi gereken hususlarla ilgili olarak zararlı alışkanlıklar (sigara ve alkol) , radyasyon, ilâç kullanımı ve dengeli beslenme verilir. ` 2.5 kazanımı, Türkçe dersi “Okuma” öğrenme alanı amaç 6, “Konuşma” öğrenme alanı, “Yazma” öğrenme alanı amaç 1,2,3 ile ilişkilendirilir. )* 2.7 İnsanda gelişim dönemleri; bebeklik, çocukluk, ergenlik, yetişkinlik ve yaşlılık olarak verilir. ` 2.6 kazanımı, Türkçe dersi “Okuma” öğrenme alanı kazanım 4.4, Matematik dersi “Araştırmalar İçin Soru Oluşturma ve Veri Toplama” alt öğrenme alanı kazanım 1 ile ilişkilendirilir. È Sağlık Kültürü Eğitimi (2.6-1; 2.7-2) H: Sınıf-Okul İçi Etkinlik ”: Okul Dışı Etkinlik C: Ders İçi İlişkilendirme `: Diğer Derslerle İlişkilendirme 4: Ölçme ve Değerlendirme ???: Kavram Yanılgısı [!]: Uyarı )*: Sınırlamalar È: Ara Disiplinlerle İlişkilendirme (Ayraç içindeki 1. rakam Fen ve Teknoloji dersi kazanımını, 2. rakam ara disiplin kazanımını gösterir.) Öğrenme Alanı : Canlılar ve Hayat 1. Ünite: CANLILARDA ÜREME , BÜYÜME VE GELİŞME ÜNİTEKAZANIMLARETKİNLİK ÖRNEKLERİAÇIKLAMALAR CANLILARDA ÜREME , BÜYÜME VE GELİŞME3. Ergenlik ile ilgili olarak öğrenciler; 3.1. Çocukluktan ergenliğe geçişte meydana gelen bedensel ve ruhsal değişimleri sıralar. 3.2. Ruhsal ve bedensel değişimleri katkı sağlamak ve yardım almak amacıyla ailesi/akranları/ kişisel gelişim uzmanları ile paylaşır ( TD-3). 3.3. Ergenlik döneminin insan yaşamının doğal bir dönemi olduğunun farkına varır. 3.4. Ergenliği sağlıklı geçirebilmek için yapılması gerekenleri fark eder. 3.5. Büyüme, gelişme ve ergenliğin, araştırıldığı tartışıldığı ve paylaşıldığı küçük ve büyük toplumsal organizasyonların önemini fark eder; böyle organizasyonlarda yer almaya gönüllü olur ( TD-5). H Misafirimiz Var Öğrenciler büyüme, gelişme ve ergenlikle ilgili sorunlarını isimlerini belirtmeden kâğıtlara yazarlar. Bu sorular sınıfa davet edilen doktor, psikolojik danışma ve rehberlik uzmanı veya psikolog tarafından cevaplandırılır. Soru ve cevaplarla birlikte ilgili diğer görsel ve yazılı materyaller herkesin görebileceği bir panoda sergilenir (3.1; 3.2; 3.3; 3.4). H Tiyatromuza Davetlisiniz İstekli öğrencilerden “Ergenlik Döneminde Yaşanan Değişimler” temalı drama etkinliğine ilişkin senaryo yazacak bir grup seçilir. Oyunda canlandırılacak karakterler; insandaki büyüme, gelişme dönemlerinin her birini temsil edecek şekilde seçilmeli; ana karakter ise ergenlik dönemini yaşayan bir birey olmalıdır. Bu senaryoya uygun olarak öğretmen rehberliğinde görev dağılımları yapılır. Hazırlanan senaryo uygun şekilde düzenlenen sınıf ortamında canlandırılır. İzleyenlerden oyundaki karakterler hakkında yorum yapmaları istenir (2.7; 3.1; 3.2; 3.3). H Büyüyorum Öğrenciler gruplara ayrılır. Ergenlik dönemindeki gelişimi daha iyi anlayabilmelerini sağlamak amacıyla grupların fiziksel, bilişsel ve duygusal-sosyal gelişim başlıklarından birini seçerek araştırma yapmaları istenir. Araştırma sonuçlarını poster şeklinde düzenleyerek tahtaya asarlar. Gruplar her bir poster üzerinde açıklamalar yaparak diğer grupların sorularını cevaplar. Öğretmen yapılan tartışmalardan yola çıkarak ergenlik döneminde meydana gelen değişimlerin doğal olduğunu vurgular , bu dönemle ilgili güçlük yaşayanların psikolojik danışma ve rehberlik servisine başvurabileceklerini belirtir (3.2;3.3;3.4) , (BSB-25, 27, 32) . H Haydi Konuşalım Öğretmen öğrencilere iletişim kavramının neler çağrıştırdığını sorar. Verilen cevaplar tahtaya yazılır. Bu cevapların içinden iletişimin temel ögesi olan beceriler (dinleme, anlama ve anladığını iletme) işaretlenerek bu kavramlar üzerinde tartışma açılır. Daha sonra “Arkadaşlarınızla ilişkilerinizde bu becerileri ne kadar kullanıyorsunuz?, Anne, baba ve kardeşinizle ilişkilerinizde bu becerileri ne kadar kullanıyorsunuz?, İnsanlar etkili iletişim becerilerini ilişkilerinde kullanmadıklarında ne olur?” soruları sorularak alınan cevaplar doğrultusunda ergenlik döneminin sağlıklı olarak geçirilebilmesi için yaşanan değişimleri akranlarıyla ve gerekli kişilerle paylaşmanın önemi vurgulanır (3.2; 3.3 ;3.4). [!] 3.1 Her öğrencinin ergenliğe geçişte bireysel farklılıklar gösterebileceği vurgulanmalıdır. [!] 3.1 Ergenliğe geçişte öğrencilere vücutlarından utanmamaları gerektiği belirtilmelidir. )* 3.1 Bedensel değişimlerde âdet döngüsü ayrıntıya girilmeden verilir (Folikül evresi, Korpus luteum evresi vb. gibi evreler anlatılmaz). ÈRehberlik ve Psikolojik Danışma (3.1-3; 3.2-1,2; 3.3-8; 3.4-4 ) [!] Psikolojik danışma ve rehberlik servisi ile aileler işbirliği yaparak öğrencilerin bu dönemdeki sorunlarına yardımcı olabilirler. È Sağlık Kültürü Eğitimi (3.1 –7,8,9 ; 3.2 – 10,12,13 ) [!] Ailelere ve öğrencilere ergenlik döneminin özellikleri ile ilgili bilgilendirici yazılar dağıtılabilir veya velilerle toplantılar düzenlenebilir. 4 Kendimi Seviyorum H: Sınıf-Okul İçi Etkinlik ”: Okul Dışı Etkinlik C: Ders İçi İlişkilendirme `: Diğer Derslerle İlişkilendirme 4: Ölçme ve Değerlendirme ???: Kavram Yanılgısı [!]: Uyarı )*: Sınırlamalar È Ara Disiplinlerle İlişkilendirme (Ayraç içindeki 1. rakam Fen ve Teknoloji dersi kazanımını, 2. rakam ara disiplin kazanımını gösterir.) Öğrenme Alanı : Canlılar ve Hayat 1. Ünite: CANLILARDA ÜREME , BÜYÜME VE GELİŞME ÜNİTEKAZANIMLARETKİNLİK ÖRNEKLERİAÇIKLAMALAR CANLILARDA ÜREME , BÜYÜME VE GELİŞME4. Hayvanlardaki üreme, büyüme ve gelişme ile ilgili olarak öğrenciler; 4.1. Hayvanların bir hayat döngüsünün olduğunu örneklerle açıklar (BSB-1,32). 4.2. Hayvanların farklı çoğalma şekillerine sahip olduğunu fark eder. 4.3. Yavru bakımı açısından hayvan gruplarındaki farklılıkların nedenlerini açıklar. 4.4. Gelişim dönemlerinde başkalaşım geçiren hayvanlara örnek verir (BSB-32). H Hayat Döngüsü Sınıf gruplara ayrılır, her grup kendi istediği bir hayvanı seçer. Seçtikleri hayvanın hayat döngüsünü çeşitli kaynaklardan araştırarak poster şeklinde hazırlar. Hazırlanan posterler sınıf panosunda sergilenir veya gruplar hazırladıkları posterleri birbirleriyle değiştirirler (4.1), (BSB-32) . ” Gezelim, Gözlemleyelim Çevrelerindeki bir hayvan çiftliği veya hayvanat bahçesi ziyaret edilerek hayvanların büyüme , gelişmeleri ve bakımı ile ilgili bilgi alınır (4.1, 4.3 ) , (BSB-1) . H Tırtıldan Kelebeğe Karton kutu ve streç film kullanılarak tırtılların yaşayacağı ortam oluşturulur. Kutunun üst kısmına hava alacak şekilde delikler açılır. Kutunun yan yüzeyi kesilerek açılır, streç film ile kaplanır. Kutunun içine tırtıl ve beslenebilmesi için dut yaprakları konulur, gelişim basamakları gözlemlenir ve çizilir. Öğrencilerden oyun hamuru, kâğıt, toplu iğne ve suluboya kullanarak gözlemledikleri gelişim basamaklarındaki temel değişimleri modellemeleri istenir (4.3, 4.4 ), (BSB-1, 3, 27, 28, 32). H Nasıl Değişti? Öğrenciler başkalaşımı yazılı ve görsel kaynaklardan araştırırlar. Eğer mevsim uygun ise küçük su birikintisi, göl vb. ortamlardan kurbağa yumurtaları toplanarak sınıfa getirilir. Bir akvaryum veya büyük bir kavanoza konularak gelişim basamakları gözlemlenir, her basamakta meydana gelen değişimler çizilir (4.3, 4.4 ), (BSB-1, 3, 27, 28, 32). )* 4.1 Döllenme ve gelişim evreleri ayrıntılara girilmeden verilir. Örnek olarak yakın çevresinden tavuk, balık, yılan, kedi ve tavşan vb. verilir. Başkalaşım geçiren bir hayvan örneği 4.4 kazanımında verileceğinden bu aşamada örnek verilmemelidir. )* 4.2 Farklı çoğalma şekillerine örnek olarak yumurtayla çoğalanlar ve yavrularını doğuranlar örnek verilecektir. )* 4.3 Yavru bakımlarındaki farklılıkların nedenleri konusunda kuşlar ve memeliler örneklendirilir. )* 4.4 Başkalaşım yakın çevrede bulunan bir hayvan (kelebek, kurbağa vb.) örneği ile açıklanır. È Kariyer Bilinci: Zoolog ve veteriner örnek olarak verilebilir 4 Çoktan Seçmeli Soru H: Sınıf-Okul İçi Etkinlik ”: Okul Dışı Etkinlik C: Ders İçi İlişkilendirme `: Diğer Derslerle İlişkilendirme 4: Ölçme ve Değerlendirme ???: Kavram Yanılgısı [!]: Uyarı )*: Sınırlamalar È: Ara Disiplinlerle İlişkilendirme (Ayraç içindeki 1. rakam Fen ve Teknoloji dersi kazanımını, 2. rakam ara disiplin kazanımını gösterir.) Öğrenme Alanı : Canlılar ve Hayat 1. Ünite: CANLILARDA ÜREME , BÜYÜME VE GELİŞME ÜNİTEKAZANIMLARETKİNLİK ÖRNEKLERİAÇIKLAMALAR CANLILARDA ÜREME , BÜYÜME VE GELİŞME5. Çiçekli bir bitkide üreme ile ilgili olarak öğrenciler; 5.1. Çiçeğin kısımlarını gösterir/çizer (BSB-1,2). 5.2. Çiçeğin kısımlarını model, levha, şema üzerinde göstererek görevlerini açıklar. 5.3. Çiçekli bir bitkide tozlaşmayı sağlayan etkenleri belirtir. 5.4. Çiçekli bir bitkide döllenmeyi açıklar. 5.5. Bir çiçek modeli üzerinde tohum ve meyvenin nerede oluştuğunu belirtir. 5.6. Bitkilerin çok sayıda tohum oluşturmasının sebebini tartışır. 5.7. Bitkilerin tohumlarının yayılma yollarını ve sonuçlarını araştırır (BSB-25). 5.8. Birçok meyve ve tohumun hayvanlar ve insanlar için besin kaynağı olduğunu örnekleriyle sunar (BSB-25 , 32). 5.9. Bitkilerden elde edilen ürünlerin teknolojik gelişmelere paralel olarak çeşitlendiğini fark eder (FTTÇ- 5,17, 31). H İnceleyelim, Çizelim Öğrenciler bir çiçek modeli veya sınıfa getirilen canlı bir çiçeği inceler, öğretmen yardımı ile çiçeğin kısımlarını gösterir ve çizerler (5.1) , (BSB-1, 2). H Bütün Çiçekler Aynı mıdır? Öğrenciler, öğretmenleri ile birlikte yakın çevrelerindeki park vb. alanları ziyaret ederek çiçekleri gözlemler. Farklı çiçekleri karşılaştırır, benzerlik ve farklılıkların sebebini tartışırlar (5.1) , (BSB-1, 2, 5). H Herkesin Seyahati Farklı Öğrenciler, çevrelerinden çeşitli tohum örnekleri toplayarak sınıfa getirirler. Getirilen tohumlar masanın üzerine konularak incelenir. Bütün tohumların şekil ve büyüklüğünün neden farklı olduğu, nasıl yayılabileceği tartışılır. Her öğrenci, getirilen tohumlardan herhangi birini seçerek nasıl yayıldığı ile ilgili küçük bir hikâye yazar (5.7). H Nasıl Besine Dönüştü? Öğrenciler, çevrelerinden besin olarak kullanıldığını bildikleri bitkilerden herhangi birisini seçerler. Seçtikleri bitkinin hangi kısımlarının besin olarak kullanıldığını araştırırlar. Daha sonra bu bitkinin besin olabilmesi için ne gibi işlemlerden geçirildiğini ve hangi besinleri oluşturduğunu anlatan bir poster hazırlar (5.8), (BSB-25, 27, 32) . H Poster Hazırlama Öğrenciler iki gruba ayrılır. Birinci grup; teknolojinin, tohum ve meyve ürünlerinin işlenmesi ve günlük hayattaki kullanım alanlarına etkisini anlatan posterler hazırlar. İkinci grup ise tohum ve meyvelerin işlenmesini sağlayan teknolojinin tarihsel gelişimini anlatan posterler hazırlayarak birinci grupla birlikte sunarlar (5.8;5.9), (BSB-25, 27, 32). H Gezelim, Öğrenelim Öğrencilerin çevrelerinde zeytinyağı, iplik-dokuma, un vb. gibi bitkisel kaynaklı üretim yapan işletmeleri ziyaret etmeleri sağlanır. Bu işletmelerde üretim basamakları incelenir ve ne gibi işlemler yapıldığı hakkında bilgi alınır. Mümkünse her aşamanın fotoğrafı çekilir. Öğrencilerden gezi sonunda elde ettikleri bilgileri kullanarak bir gazete hazırlamaları istenir (5.9), (BSB-1, 25, 27, 28, 32). [!] 5.1 İncelemek için bütün kısımları görülebilen gelincik, düğün çiçeği, sardunya, gül gibi bir çiçek seçilmelidir. )* 5.4 Döllenmede polen çekirdekleri, sinerjit, antipot ve kutup hücreleri verilmez. )* 5.5 Tohum ve meyvenin nasıl oluştuğu anlatılmaz. Tohum ve meyve tiplerine girilmez . ` 5.7 kazanımı, Türkçe dersi “Okuma” öğrenme alanı amaç 6 ile ilişkilendirilir. ` 5.8 kazanımı, Türkçe dersi “Okuma” öğrenme alanı amaç 6, “Konuşma” öğrenme alanı, “Yazma” öğrenme alanı amaç 1,2,3 ile ilişkilendirilir. ` 5.9 kazanımı, Sosyal Bilgiler dersi “Bilim, Teknoloji ve Toplum” öğrenme alanı, “Elektronik Yüzyıl” ünitesi kazanım 2 ile ilişkilendirilir. [!] Öğrencilere domates, salatalık, biber vb.’ lerinin, bitkinin meyvesi olduğu hatırlatılmalıdır. 4 Tanılayıcı Dallanmış Ağaç H: Sınıf-Okul İçi Etkinlik ”: Okul Dışı Etkinlik C: Ders İçi İlişkilendirme `: Diğer Derslerle İlişkilendirme 4: Ölçme ve Değerlendirme ???: Kavram Yanılgısı [!]: Uyarı )*: Sınırlamalar È: Ara Disiplinlerle İlişkilendirme (Ayraç içindeki 1. rakam Fen ve Teknoloji dersi kazanımını, 2. rakam ara disiplin kazanımını gösterir.) Öğrenme Alanı : Canlılar ve Hayat 1. Ünite: CANLILARDA ÜREME , BÜYÜME VE GELİŞME ÜNİTEKAZANIMLARETKİNLİK ÖRNEKLERİAÇIKLAMALAR CANLILARDA ÜREME , BÜYÜME VE GELİŞME6. Bitkilerde çimlenme, büyüme ve gelişme ile ilgili olarak öğrenciler; 6.1. Bitkilerin hayat döngüsünün olduğunu örneklerle gösterir (BSB-1, 32). 6.2. Çimlenmeye etki eden faktörleri kontrollü deneylerle gözlemleyerek elde ettiği verileri kaydeder ve yorumlar (BSB-1, 11-19, 23, 25, 27, 28, 30, 31). 6.3. Büyüme için gerekli etkenlerin neler olduğunu kontrollü deney yaparak gözlemler(BSB-1,11,12 , 13, 14,17,18, 27, 28, 29, 30). 6.4. Organik tarımı açıklar. 6.5. Organik tarımın insanlık için önemini fark eder (BSB-25, 32 ; FTTÇ-5 , 37; DT-5). H Bitkinin Hayat Döngüsü Öğrencilere farklı bitkilerin hayat döngülerini gösteren çeşitli kaynaklardan kesilmiş resimler karışık olarak dağıtılır . Öğrencilerden resimleri incelemeleri ve sıraya dizmeleri istenir. Öğretmen, öğrencilerin doğru sıralamayı yapmalarını sağladıktan sonra çevrelerinde bulunan bitkilerden birinin hayat döngüsünü çizmelerini ister (6.1), (BSB-1, 28). H Tohum Çimlenmesi Öğretmen, öğrencilere “Bir bitkiye ait tohumun çimlenmesini etkileyebileceğini düşündüğünüz faktörler nelerdir?” diye sorar. Alınacak muhtemel cevaplar sıcaklık, ışık, nem ve hava (oksijen) olacaktır. Daha sonra sınıf gruplara ayrılır. Her gruptan tohumun çimlenmesini etkileyebileceğini düşündükleri etkenlerden birini seçmelerini ister. Öğrenciler seçtikleri değişken ile tohum çimlenmesi arasında kontrollü bir deney yaparak sonuçlarını sınıfla paylaşırlar (6.2), (BSB- 1, 11, 14, 17, 23, 25, 27, 28, 30, 31). H Bitkim Neden Farklı Büyüdü? Öğretmen sınıfı gruplara ayırır. Her grup; bitkinin büyümesine etki eden ışık, sıcaklık, su gibi dış etkenleri araştırmak için soğan, fasulye, kabak gibi bitkilerden birini seçer. Aynı büyüklük ve özellikteki üç fide, aynı özellikleri taşıyan üç ayrı saksıya dikilir. Işık ve sıcaklığı olan eşit ortamlara konulur. Birinci saksı kontrol grubu olarak kullanılır. Birinci saksıya her gün ihtiyacı kadar, ikinci saksıya ise 1 litre su verilir, üçüncü saksıya ise hiç verilmez. Sonuçlar bir hafta boyunca gözlemlenerek kaydedilir. Aynı şekilde sıcaklık ve ışığın etkisi de gözlemlenerek sınıfta tartışılır (6.3), (BSB-1, 11, 12, 13, 14, 17, 18, 27, 28, 29, 30). H Hayal Edelim Öğrencilerden bir çiftçi olduklarını düşünmeleri istenir. Kendilerinden bulundukları yerdeki en sağlıklı, en lezzetli, en beğenilen ürünleri yetiştirmek için nasıl bir yöntem izleyeceklerini tartışmaları istenir. Tartışma sonuçları sınıfa davet edilen ziraat mühendisi, çiftçi vb. kişilerle paylaşılır, istenilen ürünü elde etmek için gerekli bilgilere ulaşılır (6.4; 6.5), (BSB-25, 32). C 5.sınıftaki bitkinin temel kısımlarının (kök, gövde ve yaprakların) görevleri hatırlatılmalıdır [!] 6.2 Çimlenme için kısa sürede çimlenen tohumlar (fasulye, turp, tere, nohut, buğday, mercimek vb.) kullanılmalıdır. Deneylerden sonra bunlar dikilebilir. ` 6.2 kazanımı, Türkçe dersi “Okuma” öğrenme alanı kazanım 4.4 ile ilişkilendirilir. [!] 6.3 Büyüme için su, ışık ve yeterli sıcaklığın gerekli olduğu vurgulanmalıdır. ??? Birçok öğrenci büyüme için gerekli olan ışığın çimlenme için de gerekli olduğunu düşünür. Aynı tür tohumun hem ışıklı ortamda hem de karanlıkta çimlendirilmesi bu kavram yanılgısının giderilmesinde kullanılabilir. [!] Organik tarımın Tarım Bakanlığı tarafından kabul edilen amblemleri gösterilir. È Kariyer Bilinci: Ziraat mühendisliği örnek olarak verilebilir. 4 Tohum Çimlenmesi 4 Performans Değerlendirme 4 Öğrendiğinin Farkına Varma H: Sınıf-Okul İçi Etkinlik ”: Okul Dışı Etkinlik C: Ders İçi İlişkilendirme `: Diğer Derslerle İlişkilendirme 4: Ölçme ve Değerlendirme ???: Kavram Yanılgısı [!]: Uyarı )*: Sınırlamalar È:Ara Disiplinlerle İlişkilendirme (Ayraç içindeki 1. rakam Fen ve Teknoloji dersi kazanımını, 2. rakam ara disiplin kazanımını gösteri F. Önerilen Öğretim ve Değerlendirme Etkinlikleri Etkinlik Numarası : 1 Etkinlik Adı : Hangi Dönemin Özelliği Hangisidir? İlgili Olduğu Kazanımlar : 2.7 Aşağıdaki şekilde bulunan her bir numara büyüme ve gelişme dönemlerinde görülen belirgin özellikleri temsil etmektedir. Her bir numara bu özellikleri gösteren yaş gruplarındaki bireylerin sepetlerine aittir. Hangi kişiye hangi numaranın verilmesi gerektiğini bularak bu özelliklere ait olan numarayı uygun sepetlere yerleştiriniz. 1 2 3 4 5 7 9 10 8 6 1. Arkadaşları ile oyun oynamayı sever. 2. Çizgi film izler. 3. Kendi cinsinden arkadaşlarıyla oyun oynamayı tercih eder. ELMA 4. Yüzünde sivilceler çıkar. 5. Gereksinimlerini karşılamak için anne, babasına bağlıdır. 6. Evlidir ve çocuk sahibidir. 7. Ses tellerinin gelişmesi ile sesi kalınlaşmaya başlar. 8. Belli bir mesleği seçmiştir. 9. Emekler ve bazı sözcükleri söylemeye çalışır . 10. Hızlı hareket edemez ve çabuk yorulur. Emre Buğra Sena Denizhan Nermin Huriye 7 aylık 5 yaşında 9 yaşında 16 yaşında 30 yaşında 70 yaşında Etkinlik Numarası : 2 Etkinlik Adı : Açık Uçlu Soru İlgili Olduğu Kazanımlar : 2.6 Yukarıdaki sütun grafiğinde 6. sınıftaki kız ve erkek öğrencilerin kütleleri verilmiştir. Buna göre aşağıdaki soruları yanıtlayınız. a) Kütlesi 41 kilogramdan daha az olan öğrenciler kaç kişidir? b) Kütlesi 35 kilogramdan fazla, 46 kilogramdan az olan erkek öğrenci sayısı kaçtır? c) Kütlesi 36 kilogramdan az veya 45 kilogramdan fazla olan kız öğrenci sayısı kaçtır? ç) Sınıfta kaç kız, kaç erkek öğrenci vardır? d) Grafiklere bakarak genel bir yorum yapılabilir mi? Etkinlik Numarası : 3 Etkinlik Adı : Çoktan Seçmeli Soru İlgili Olduğu Kazanımlar : 2.6 Yukarıdaki grafikte 0 – 20 yaş arasındaki kız ve erkeklerin yaşlarına göre ortalama boy uzunlukları verilmiştir. Buna göre aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz? a) 5 – 7 yaş grubunda kızlar erkeklerden daha kısadır. b) 11 – 15 yaş grubunda kızlar erkeklerden daha uzundur. c) 16 – 20 yaş grubunda erkekler kızlardan uzundur. d) 8 – 10 yaş grubundaki kız ve erkek sayısı eşittir. Etkinlik Numarası : 4 Etkinlik Adı : Kendimi Seviyorum İlgili Olduğu Kazanımlar : 3.3 , 3.4 Amaç: Öğrencilerin kendilerini kim olursa olsunlar sevgiye lâyık birer varlık olarak görmelerine yardımcı olmak. Materyal: · Her öğrenci için birer adet beyaz resim kağıdı · Her öğrencinin birer adet vesikalık fotoğrafı · Zamk · Boya kalemleri Süreç: Öğrencilere resim kâğıtlarını dağıtın ve fotoğraflarını kâğıtların üst kısmına yapıştırmalarını isteyin (Fotoğraf temin edilmemişse, öğrenciler renkli kalem kullanarak kağıdın üstüne ad ve soyadlarını yazabilirler.). Öğrencilere aşağıdaki talimatları verin: · Şimdi resminizin altına sevdiğiniz, memnun olduğunuz ya da gurur duyduğunuz bir özelliğinizi, sevdiğiniz renkte bir kalem kullanarak yazın. Bu özelliğiniz; görünüşünüz, kişiliğiniz, yetenekleriniz ya da becerilerinizle ilgili olabilir. · Şimdi kâğıtlarınızı ters çevirin ve arka yüzüne bu kez kendinizle ilgili hoşlanmadığınız bir özelliği hoşlanmadığınız renkte bir kalem kullanarak yazın. · Tekrar kâğıdın ön yüzüne geçin ve hoşlandığınız başka bir özelliğinizi yine sevdiğiniz renkte bir kalem kullanarak yazın. · Bundan sonra sırayla kâğıtlarınızın arka yüzüne kendinizle ilgili hoşlanmadığınız, ön yüzüne ise hoşlandığınız özelliklerinizi yazmaya devam edin. Bu işlemi tamamladıktan sonra öğrencilere, aşağıdaki talimatı verin: · Şimdi kâğıtlarınızın arka yüzlerini çevirin ve kendinizle ilgili her eleştirinizi tek tek okuduktan sonra, o eleştirinin hemen altına “…………………….sam bile kendimi seviyorum.” ya da “………………… zaman bile kendimi seviyorum” biçiminde ifadeler yazın. Örneğin “ iyi resim yapmasam bile kendimi seviyorum.” yada “ Gözlük taktığım zaman bile kendimi seviyorum.” gibi cümleler yazın. Cevaplandırma işlemi bittikten sonra gönüllü öğrencilerin yazdıkları ifadeleri sınıfla paylaşmalarını isteyin. Öğrencilerin hazırladıkları kâğıtları, fotoğraflarının ya da isimlerinin bulunduğu yüz öne gelecek şekilde sınıfa ya da evde odalarının duvarlarına asmalarını isteyebilirsiniz. Öğrencilerin etkinlikle ilgili yaşantılarını paylaşarak etkinliği sona erdirin. NOT: Bu etkinlik özellikle ergenlerdeki fiziksel algılama düzeylerini geliştirmeleri, bedensel ve ruhsal değişimlerini kabul etmeleri ve kendileriyle ilgili olumlu benlik algıları geliştirmelerine yardımcı olacaktır. Etkinlik Numarası : 5 Etkinlik Adı : Çoktan Seçmeli Soru İlgili Olduğu Kazanımlar : 4.4 Yukarıda kelebeğin yumurtadan itibaren gelişimi ile ilgili veriler yer almaktadır. Buna göre aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz? a) Kelebeğin başkalaşım evreleri sırasıyla yumurta, pupa ve larva dönemleridir. b) Yumurtadan pupa oluşumu yaklaşık 40 gün sürer. c) Bir pupanın yumurta oluşturabilmesi için 1 aylık zamana gereksinim vardır. d) Yumurtadan ergin kelebek oluşma süresi yaklaşık 60 gündür. Etkinlik Numarası : 6 Etkinlik Adı : Tanılayıcı Dallanmış Ağaç İlgili Olduğu Kazanımlar : 5.2-5.9 Aşağıda birbiri ile bağlantılı Doğru(D)/Yanlış(Y) tipindeki cümleleri içeren, tanılayıcı dallanmış ağaç tekniğinde bir etkinlik verilmiştir. Her bir D/Y kararı bir sonraki maddeyi etkiler. Vereceğiniz D/Y yanıtlarıyla, farklı yollardan sekiz çıkış noktası elde edilir. Çıkışlara kadar izlediğiniz yol puanlandırılacaktır. Örneğin: 1. maddenin Doğru /Yanlış olduğu belirtilir. Doğru ise 2. maddeye, yanlış ise 3. maddeye ulaşılır. 2. maddenin Doğru /Yanlış olduğu belirtilir. Doğru ise 4. maddeye, yanlış ise 5. maddeye ulaşılır. 4. maddenin Doğru /Yanlış olduğu belirtilir. Doğru ise 1.çıkışa, yanlış ise 2. çıkışa ulaşılır. DEĞERLENDİRME: · Öğrenci 3. çıkışa ulaştı ise; 1. maddeye (D) diyerek, doğru yanıt vermiş ve 2. maddeye ulaşmıştır. 2. maddeye (Y) diyerek doğru yanıt vermiş ve 5. maddeye ulaşmıştır. 5. maddeye (D) diyerek doğru yanıt vermiştir. Bu durumda öğrencinin 3 doğru yanıtı vardır ve 3 puan almıştır. · Öğrenci 1. çıkışa ulaştı ise; 1. maddeye (D) diyerek, doğru yanıt vermiş ve 2. maddeye ulaşmıştır. 2. maddeye (D) diyerek, yanlış yanıt vermiş ve 4. maddeye ulaşmıştır. 4. maddeye (D) diyerek, doğru yanıt vermiştir. Bu durumda öğrencinin 2 doğru yanıtı vardır ve 2 puan almıştır. · Öğrenci 6. çıkışa ulaştı ise; 1. maddeye (Y) diyerek, yanlış yanıt vermiş ve 3. maddeye ulaşmıştır. 3. maddeye (D) diyerek, doğru yanıt vermiş ve 6. maddeye ulaşmıştır. 6. maddeye (Y) diyerek, yanlış yanıt vermiştir. Bu durumda öğrencinin 1 doğru yanıtı vardır ve 1 puan almıştır. · Öğrenci 8. çıkışa ulaştı ise, 1. maddeye (Y) diyerek, yanlış yanıt vermiştir ve 3. maddeye ulaşmıştır. 3. maddeye (Y) diyerek yanlış yanıt vermiş ve 7. maddeye ulaşmıştır. 7. maddeye (Y) diyerek yanlış yanıt vermiştir. Bu durumda öğrencinin doğru yanıtı yoktur ve 0 puan almıştır. Etkinlik Numarası : 7 Etkinlik Adı : Yapılandırılmış Grid İlgili Olduğu Kazanımlar : 5.7 , 5.8 Aşağıdaki numaralandırmış kutucuklarda bazı sebze ve meyveler verilmiştir. Kutucukların numaralarını kullanarak aşağıdaki soruları yanıtlayınız. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 101112 131415 16 1.Yukarıdaki kutucuklardan hangilerinde rüzgârla taşınan meyveleri vardır ? 2.Yukarıdaki kutucuklardan hangilerinde insan ve hayvanlara yapışarak taşınan meyveler vardır? 3.Yukarıdaki kutucuklardan hangilerinde insanlar tarafından besin olarak kullanılan meyveleri vardır? 4.Yukarıdaki kutucuklardan hangileri insanlar tarafından yetiştirilen meyveleri içerir? 5.Yukarıdaki kutucuklarda yer alanlardan hangileri günlük dilde sebze olarak isimlendirilir? 6. Yukarıdaki kutucuklarda yer alanlardan hangileri günlük dilde meyve olarak isimlendirilir? DEĞERLENDİRME Öğrencilerin her soruya verdikleri cevapları değerlendirmek için kullanılan formül şöyledir: C1 C3 C1= Doğru seçilen kutucuk sayısı C2= Toplam doğru kutucuk sayısı C2 C4 C3= Yanlış seçilen kutucuk sayısı C4= Toplam yanlış kutucuk sayısı Bu formüle göre öğrencilerin puanları –1, 0 ve +1 arasında değişir. Bu puanı on üzerinden değerlendirmek için negatif sonucu ortadan kaldırmak amacıyla, 1 ile toplanır ve elde edilen sayı 5 ile çarpılır. Etkinlik Numarası : 8 Etkinlik Adı : Performans Değerlendirme İlgili Olduğu Kazanımlar : 6.2 Tohum Çimlenmesi Öğrenciler, öğretmen rehberliğinde bir bitkiye ait tohumun çimlenmesini etkileyebilecek faktörleri tartışırlar.Tartışmada ortaya çıkan düşünceler not alınır. Daha sonra sınıfı gruplara ayrılır ve aşağıdaki formata uygun olarak (hipotez ve bağımsız değişkenin değiştirilebileceği biçimlerde) öğrenciler kontrollü deneylerle elde ettikleri verileri not ederler. Bulgular ışığında hipotezler denenir ve sonuçlar sınıfta tartışılır (6.1) , (BSB-1, 11, 14, 17, 23, 25, 27, 28, 30, 31). Araştırma Sorusu : Tohum çimlenmesiyle su miktarı arasında bir ilişki var mıdır? Hipotez : Değişkenler : Bağımsız değişken : Su miktarı Bağımlı değişken : Çimlenmeye başlama süresi Sabit tutulanlar : Çimlenme süresi ve su miktarı dışındaki diğer etkenler Materyal : 5 özdeş kap, pamuk veya kâğıt havlu , bitki tohumları ,dereceli silindir Deneyin yapılışı : Öğrenciler kurdukları hipotezi test edecek bir deney tasarlayarak verileri toplarlar. Topladıkları verileri organize ederek analiz ederler. Daha sonra verilerin analizi sonunda elde ettikleri bulgular ışığında hipotezlerini test eder ve bulgularını sınıfla paylaşırlar. Etkinlik Numarası : 9 Etkinlik Adı : Performans Değerlendirme İlgili Olduğu Kazanımlar : 6.2 Bu etkinlikte; aynı bitkiye ait tohumlar farklı ortamlarda çimlendirilip sonuçları karşılaştırılacaktır. Bunun için gereken materyaller; fasulye, turp, tere, nohut, buğday, mercimek, mısır gibi tohum çeşitlerinden herhangi biri, düz tabak ve bir miktar pamuktur. Sınıftaki öğrenciler gruplara ayrılarak farklı ortamlarda (aydınlık, ılık ortam ve su, karanlık, ılık ortam ve su, aydınlık, buzdolabı ortamı ve su, aydınlık, susuz,ılık ortam) kontrollü bir deney yapmaları sağlanır. Kısa bir zaman aralığında yapılabilecek bu etkinlik; öğrencilerin gözlem, karşılaştırma, kontrollü deney, veri toplama, yorumlama vb. becerilerini değerlendirmeye yöneliktir. Bu etkinlikte aynı bitkiye ait tohumları farklı ortamlarda çimlendirerek meydana gelen değişiklikleri bulmanız gerekmektedir. Ne yapacaksınız? Yukarıda verilen farklı ortamlarda aynı bitkiye ait tohumları aynı büyüklükte bir miktar pamuk arasına koyun. a) Deney sırasında hangi ortamdaki tohumların çimlenmesini bekliyorsunuz? Tahminlerinizi not ediniz. b) Sizce farklı ortamlardaki tohumlar aynı sürede mi çimlenecek? Not ediniz. c) Sizce yukarıdaki farklı ortamların herhangi birinde çimlenememe gözlenebilir mi? Tahminlerinizi gerekçeleri ile not ediniz. ç) İlk olarak hangi ortamda çimlenme gözlendi? Kaydediniz. d) Çimlenmenin gözlenmediği ortam oldu mu? Kaydediniz. e) Farklı ortamlarda çimlenen filizler aynı özelliklere sahip mi? Farklılıklar var ise kaydedin ve tartışınız. Ayrıca aydınlık ortam için streç ile kaplanmış yoğurt kabı ve su da ilave edilebilir Etkinlik Numarası : 10 Etkinlik Adı : Öğrendiğinin Farkına Varma İlgili Olduğu Kazanımlar : İlgili tüm kazanımlar Bu etkinliğin amacı; öğrencilerin ön bilgilerini tespit etmek ve bu tespite dayalı olarak hissettikleri öğrenme ihtiyacı ve bunların sonucunda da geldikleri düzeyi öğrenci gözüyle belirlemektir. Bu etkinlik için aşağıdakine benzer 3 sütundan oluşan bir tablo kullanılır. Önce öğrencilere ünite ile ilgili olarak neler bildikleri sorulur ve alınan cevaplar tartışılmaksızın “Ne Biliyorum ?” başlıklı sütuna yazılır. Bu yazma işlemi tamamlandıktan sonra öğrencilere “Canlıların Üreme, Büyüme ve Gelişmesi” ünitesiyle ilgili ne öğrenmek istedikleri sorulur. Alınan cevaplar öğretmen rehberliğinde (seviye, konunun sınırları, yaş grubu ve çevrenin özellikleri vb.) tartışılarak soru cümlesi niteliğinde “Ne Öğrenmek İstiyorum?” başlıklı sütuna yazılır. İlgili ünite işlendikten sonra öğrencilere neler öğrendikleri sorulur. Alınan cevaplar “Ne Öğrendim?” başlıklı sütuna yazılır. Oluşturulan tablo, öğretmen rehberliğinde incelenir. Öğrencilerin konu ile ilgili gelişim süreçlerini (Nereden geldik?, Neredeyiz?, Nereye gidiyoruz? ) somut olarak görmeleri sağlanır. “Ne Öğrendim?” başlığı altında hedeflenen; ancak bilgi, beceri ve tutuma dönüşmeyen kazanımlar varsa, ilgili konular tekrar edilerek bu kazanımların öğrencilere kazandırılması sağlanır. Ne Biliyorum? Ne Öğrenmek İstiyorum?Ne Öğrendim ? Çevremizde çok sayıda canlı ve cansız varlık olduğunuCanlıların nelerden oluştuğunuBütün canlıların hücrelerden oluştuğunu Canlıların bitkiler, hayvanlar, mantarlar ve mikroskobik Canlılar olarak gruplandırıldığınıİnsanların nasıl büyüyüp geliştiğiniBüyümeye bağlı olarak yaş, boy ve ağırlığın değiştiğini Bitkilerin çiçekli ve çiçeksiz bitkiler olarak ayrıldığınıErgenlik döneminde hangi değişikliklerin yaşanacağınıErgenlik döneminde ruhsal ve bedensel değişimlerin yaşandığını ve bu dönemin insan gelişiminde doğal bir dönem olduğunu Çiçekli bir bitkinin kısımlarınıÇiçekli bitkilerin neden çiçek açtığını Çiçeğin bitkinin çoğalması amacıyla tohum oluşturduğunu Hayvanların memeliler, kuşlar, sürüngenler, balıklar ve kurbağalar olarak gruplandırıldığınıHayvanların nasıl çoğaldığınıBazı hayvanların yumurta ile bazılarının doğurarak çoğaldığını ven

Bülent Güven

Yorum Yaz